Uitgedroogde stiften? Zo krijg je ze vaak gewoon weer aan de praat

Er zijn van die kleine ergernissen die vooral voorkomen in een huis met kinderen. Een lege wc rol die nét niet vervangen is. Een beker die drie centimeter naast de vaatwasser staat. En stiften zonder dop. Heel veel stiften zonder dop.

Meestal ontdek je dat laatste natuurlijk pas wanneer er dringend een regenboog, verjaardagskaart of ander meesterwerk gemaakt moet worden. Hier thuis gaan er sowieso behoorlijk wat stiften doorheen, helemaal sinds de Cozy Cuties en andere cosy kleurboeken regelmatig op tafel liggen. En uiteraard is het dan precies die ene kleur die iemand nodig heeft die nauwelijks meer een streep op papier krijgt. Mijn eerste reactie was vroeger vrij simpel: prullenbak. Tot ik ontdekte dat een uitgedroogde stift lang niet altijd een lege stift is.

Uitgedroogde stiften kun je namelijk vaak weer werkend krijgen. Bij gewone kinderstiften heb je daar meestal alleen een beetje water en geduld voor nodig. En aangezien hier regelmatig stiften worden teruggevonden waarvan de dop op mysterieuze wijze naar een andere provincie lijkt te zijn verhuisd, is dat een trucje dat behoorlijk van pas komt.

Waarom droogt een stift uit?

In een viltstift zit inkt die via het materiaal binnenin naar de punt wordt geleid. Die inkt bevat vloeistof en zodra je een stift zonder dop laat liggen, kan die vloeistof langzaam verdampen. De punt droogt uit en uiteindelijk komt er nauwelijks nog kleur op papier.

Dat betekent alleen niet automatisch dat alle inkt verdwenen is. Soms zit er binnenin nog genoeg kleurstof en vocht, maar is vooral het gedeelte bij de punt te droog geworden. En dát is precies waarom een stift die dood lijkt soms ineens weer een tweede leven krijgt.

Veel gewone kinderviltstiften werken met inkt op waterbasis. Zo gebruikt bijvoorbeeld de STABILO Pen 68 inkt op waterbasis. Bij dat soort stiften is water dan ook de meest logische eerste poging.

De simpelste truc met water

Pak een klein glas, schaaltje of bijvoorbeeld de dop van een fles en doe daar een klein beetje lauwwarm water in. Je hebt echt geen flinke laag nodig. Het puntje van de stift moet het water kunnen raken en dat is voldoende.

Zet alleen de punt een paar seconden in het water. Vaak zie je vrijwel direct wat kleur uit de stift lopen. Dat is het moment om hem er weer uit te halen. Laat de punt even uitlekken of dep hem voorzichtig tegen een stukje keukenpapier. Doe vervolgens de dop goed op de stift. En nu komt het lastigste gedeelte: er even vanaf blijven.

Ik weet dat je na ongeveer twaalf seconden wilt controleren of het al gelukt is, maar geef het vocht wat tijd om zich door de punt te verspreiden. Leg de stift een tijdje horizontaal neer en probeer hem daarna op een kladblaadje.

De eerste strepen kunnen behoorlijk licht zijn. Dat betekent niet meteen dat de reddingsactie mislukt is. Soms wordt de kleur tijdens het tekenen vanzelf weer donkerder.

Niet meteen de hele stift verdrinken

Als een paar seconden niet voldoende is, kun je de punt nog een keer in het water zetten. Laat hem nu iets langer staan.

Wat ik vooral níét zou doen, is enthousiast een complete stift een nacht in een glas water zetten. Meer water betekent namelijk niet automatisch een beter resultaat. Je probeert het vocht dat verdwenen is een beetje aan te vullen. Je probeert geen waterverf te maken.

Gebruik je te veel water, dan kan de inkt zo verdund raken dat de stift vervolgens wel weer schrijft, maar nauwelijks nog kleur afgeeft. Begin dus klein. Een beetje water toevoegen kan altijd nog.

Je kunt ook een paar druppels toevoegen

Bij sommige stiften kun je het vilten puntje voorzichtig uit de houder trekken. Dat gaat niet bij ieder merk even makkelijk, dus ga vooral niet met grof geweld aan de slag.

Lukt het wel? Dan kun je proberen één of twee druppeltjes water in de opening te doen. Plaats de punt daarna weer terug, doe de dop erop en laat de stift een paar uur liggen. Eén of twee druppels dus. Niet even onder de kraan houden omdat dat sneller gaat.

Juist doordat je maar weinig water gebruikt, voorkom je dat de inkt enorm verdund raakt. Test de stift later eerst op een kladblaadje voordat je hem teruggeeft aan een kind dat midden in een belangrijke kleurplaat zit.

Soms is alleen de punt het probleem

Het kan ook gebeuren dat er binnenin de stift nog voldoende inkt aanwezig is, terwijl de punt zelf volledig is uitgedroogd. Dan wordt het lastiger.

Bij sommige merken zijn punten zelfs te vervangen. edding legt bijvoorbeeld uit dat een volledig uitgedroogde punt bij bepaalde markers de toevoer van inkt kan blokkeren. Voor verschillende modellen zijn daarom losse reservepunten verkrijgbaar. Bij een simpele kinderstift ga ik persoonlijk niet op jacht naar een vervangend onderdeel van 37 cent. Dan probeer ik eerst de watertruc.

Maak de punt een beetje vochtig, doe de dop erop en zet de stift daarna tijdelijk met de punt naar beneden. De zwaartekracht mag ook best eens meehelpen in het huishouden.

Pas op met permanente markers

Niet iedere stift kun je op dezelfde manier behandelen. Dat is wel belangrijk voordat je enthousiast alle uitgedroogde exemplaren uit huis verzamelt.

Bij gewone viltstiften voor kinderen is water vaak een prima begin omdat de inkt regelmatig op waterbasis is. Permanente markers kunnen daarentegen inkt bevatten waarbij alcohol als oplosmiddel wordt gebruikt. Water toevoegen heeft dan weinig zin.

Voor sommige permanente markers bestaat speciale navulinkt. edding verkoopt bijvoorbeeld navulinkt voor permanente markers. Bij markers die je kunt navullen is zo’n product een logischere keuze dan zelf experimenteren met allerlei vloeistoffen.

Kijk daarom eerst wat voor soort stift je voor je hebt. Staat er “permanent marker” op, dan zou ik hem niet automatisch bij de kinderstiften in het bakje water zetten.

En alcohol, azijn of nagellakremover dan?

Wanneer je online zoekt naar manieren om droge stiften te redden, kom je vanzelf allerlei huis tuin en keukenoplossingen tegen.

Azijn. Alcohol. Nagellakremover.

Voor een gewone viltstift op waterbasis zie ik weinig reden om ingewikkeld te doen. Water is goedkoop, je hebt het toch al in huis en het past bij het type inkt. Nagellakremover zou ik helemaal overslaan bij kinderstiften. Het is onnodig en kan afhankelijk van de samenstelling materialen aantasten.

Stiften bewaren zonder dat ze uitdrogen

Nu komt de tip waarvan ieder kind waarschijnlijk diep onder de indruk zal zijn: doe de dop na gebruik weer op de stift.

Toch is dat verreweg de makkelijkste manier om uitdrogen te voorkomen. Druk de dop ook echt goed vast. Een dop die er los bovenop hangt, helpt een stuk minder.

Bij verschillende soorten markers wordt daarnaast geadviseerd ze horizontaal te bewaren. Dat is ook handig wanneer je veel verschillende kleuren hebt. In een platte bak zie je bovendien sneller dat er ergens een dop ontbreekt. In werkelijkheid ontdek ik zo’n dop waarschijnlijk twee dagen later tussen de bankkussens.

Hoe weet je of een stift echt op is?

Soms moeten we accepteren dat de patiënt niet meer te redden is.

Als er vrijwel geen inkt meer in de stift zit, gaat water daar geen nieuwe kleurstof bij toveren. Heb je de punt voorzichtig vochtig gemaakt, de stift een paar uur laten liggen en komt er daarna nog steeds nauwelijks iets uit? Probeer het eventueel nog één keer.

Blijft er vervolgens alleen een treurig licht streepje over, dan is de kans groot dat de stift gewoon leeg is. Maar voordat je een complete hand vol droge stiften weggooit, zou ik ze voortaan toch eerst even testen. Zeker bij stiften waarvan de dop een tijdje heeft ontbroken, werkt het verrassend vaak.

En het mooiste?

Je hoeft geen nieuw pak stiften open te trekken omdat “we echt geen roze meer hebben”.

Want we hebben roze. We hebben altijd roze.Alleen de dop is weer eens kwijt.