EU KIDS Act: wat verandert er straks voor kinderen op social media?

Een verkeerde geboortedatum invullen en klaar. Voor kinderen die eigenlijk nog te jong zijn voor een account op social media is dat op dit moment vaak ongeveer de hele hindernisbaan. De Europese Commissie wil daar verandering in brengen. Op 17 september 2026 presenteerde zij de EU KIDS Act, voluit de EU Keeping Internet Digital Spaces Accountable and Trustworthy Act.

En die plannen gaan behoorlijk ver. Niet alleen social media krijgen ermee te maken. Ook videoplatforms, online games en AI chatbots vallen binnen het voorstel.

Voordat je nu de telefoon van je twaalfjarige afpakt: zover zijn we nog niet. De KIDS Act is een voorstel voor Europese wetgeving. Het Europees Parlement en de Raad moeten er nog over onderhandelen. Er kunnen dus nog dingen veranderen voordat de regels daadwerkelijk gaan gelden.

Sneller zoeken kan!

Een van de opvallendste plannen is de leeftijdsgrens. Kinderen onder de 13 zouden geen toegang meer mogen krijgen tot social media. Kindvriendelijke videodiensten kunnen ze volgens het voorstel nog wel gebruiken via een account dat door een ouder of verzorger wordt beheerd.

Voor kinderen van 13 en 14 komt er een soort tussenfase. Zij mogen social media gebruiken via een zogenoemd mini account dat door een ouder of verzorger wordt beheerd. De mogelijkheden zijn beperkter en er geldt een maximale gebruikstijd van één uur per dag.

Vanaf 15 jaar mag een jongere volgens het huidige voorstel zelfstandig een eigen account openen.

Dat is een behoorlijk verschil met de huidige situatie. Vooral omdat Europa hiermee één lijn wil trekken voor kinderen binnen de hele EU.

Even zeggen dat je 24 bent werkt dan niet meer

Een minimumleeftijd invoeren heeft natuurlijk weinig zin wanneer je vervolgens bij je geboortedatum gewoon een jaartal uit de vorige eeuw kunt aantikken en vrolijk verder kunt.

Daarom hoort leeftijdscontrole ook bij de plannen.

Dat betekent niet automatisch dat je straks een kopie van het paspoort van je kind naar ieder socialmediaplatform moet sturen. De EU werkt juist aan manieren om te controleren of iemand een bepaalde minimumleeftijd heeft bereikt zonder dat een platform daarvoor allerlei andere persoonsgegevens hoeft te ontvangen.

Privacy speelt daarbij een belangrijke rol. Het platform hoeft bijvoorbeeld alleen te weten dat iemand oud genoeg is en niet meteen hoe diegene heet, waar hij woont en op welke dag hij jarig is.

Ook games en AI vallen onder de plannen

Dit is misschien wel het interessantste deel. Als we praten over kinderen en schermtijd gaat het al snel over TikTok en Instagram, terwijl daar natuurlijk maar een deel van hun online leven plaatsvindt.

De KIDS Act kijkt daarom breder. Ook online games, videoplatforms en AI toepassingen vallen onder delen van het voorstel.

Daarbij kijkt Europa onder andere naar technieken die kinderen zo lang mogelijk online proberen te houden. Denk aan eindeloos scrollen, automatisch doorspelen, meldingen die je steeds teruglokken en beloningen wanneer je iedere dag opnieuw inlogt.

Ook de manier waarop kinderen binnen games geld kunnen uitgeven krijgt aandacht. Dat is niet zo vreemd. Een virtueel kledingstuk of extra spelonderdeel kan voor een kind ineens van levensbelang lijken. Liefst nu. En nee, over vijf minuten is blijkbaar geen acceptabel alternatief.

AI chatbots krijgen extra aandacht

Ook AI chatbots en zogenoemde AI companions worden specifiek genoemd.

De Europese Commissie wil voorkomen dat zulke systemen bij minderjarigen zo worden ontworpen dat ze emotionele afhankelijkheid stimuleren. Bijvoorbeeld doordat een chatbot zich heel nadrukkelijk als menselijke vriend of relatie gedraagt.

Dat maakt de KIDS Act veel meer dan alleen een verbod op Instagram voor jonge kinderen. De regels moeten passen bij een online wereld waarin kinderen filmpjes kijken, gamen, chatten, digitale aankopen doen én gesprekken voeren met AI.

Dat laatste was een paar jaar geleden nauwelijks onderwerp aan de keukentafel. Inmiddels is het behoorlijk normaal geworden.

Ouders hoeven het niet alleen op te lossen

Wat ik een belangrijk uitgangspunt vind aan het voorstel, is dat de verantwoordelijkheid niet volledig bij ouders wordt neergelegd.

Natuurlijk blijf je als ouder degene die meekijkt en afspraken maakt. Online veiligheid is sowieso iets waar je kinderen gaandeweg steeds meer over leert. Niet alleen over wat ze op TikTok zien, maar bijvoorbeeld ook over vreemde berichtjes, aankopen en hoe je een nepwebshop of dropshipper kunt herkennen.

Helaas komt er geen magische leeftijd waarop ze ineens alle online valkuilen feilloos herkennen. Was het maar zo simpel.

Tegelijkertijd kun je als ouder onmogelijk alles controleren. Probeer maar eens bij te houden welke instelling na een update is veranderd, waarom een algoritme bepaalde filmpjes voorschotelt en welke truc een app gebruikt om ervoor te zorgen dat je kind tóch nog even vijf minuten blijft kijken. Die vijf minuten hebben online trouwens een bijzonder rekbaar karakter.

De KIDS Act draait de verantwoordelijkheid daarom deels om. Online diensten moeten aantonen dat hun diensten geschikt en veilig zijn voor kinderen. Vooral grote platforms krijgen daarin een flinke verantwoordelijkheid.

Wat gaat er dan veranderen voor ouders?

Als de plannen uiteindelijk worden aangenomen, moeten ouders meer mogelijkheden krijgen om toezicht te houden op het online gebruik van jongere kinderen. Bij de mini accounts voor 13 en 14 jarigen wordt dat zelfs een vast onderdeel.

Tegelijkertijd moeten platforms hun diensten standaard veiliger ontwerpen voor minderjarigen. Het idee is dus niet dat jij eerst ergens drie menu’s diep moet ontdekken dat je bepaalde bescherming kunt aanzetten.

Dat klinkt misschien als een klein verschil, maar dat is het niet. Nu ligt een behoorlijk deel van de verantwoordelijkheid bij ouders en gebruikers. Europa wil dat bedrijven al bij het ontwerpen van een dienst rekening houden met de leeftijd en het welzijn van kinderen.

De Europese Commissie noemt dit safe by design: veiligheid moet vanaf het begin in een dienst zitten en niet achteraf als extra instelling worden toegevoegd.

Wie precies wil lezen wat Europa heeft voorgesteld, kan terecht bij de officiële informatie over de EU KIDS Act van de Europese Commissie.

Wanneer gaat de EU KIDS Act in?

Dat weten we nog niet.

En dat is belangrijk, want op social media zullen ongetwijfeld al berichten verschijnen in de trant van: ‘EU VERBIEDT SOCIAL MEDIA VOOR KINDEREN’. Dat levert vermoedelijk meer kliks op dan: ‘Europese Commissie presenteert voorstel dat eerst nog door het Europees Parlement en de Raad moet worden behandeld’.

Toch is dat laatste wat er daadwerkelijk aan de hand is.

De Europese Commissie heeft de KIDS Act op 17 september 2026 voorgesteld. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten zich er vervolgens over buigen. Tijdens die onderhandelingen kan de inhoud nog worden aangepast.

Je twaalfjarige wordt morgen dus niet ineens van TikTok gegooid vanwege de KIDS Act.

Wel laat het voorstel duidelijk zien welke kant Europa op wil. Minder jonge kinderen zelfstandig op social media, strengere bescherming voor tieners en veel meer verantwoordelijkheid voor de bedrijven achter de apps, games en andere online diensten waar kinderen dagelijks gebruik van maken.

En eerlijk gezegd ben ik vooral benieuwd hoe dat straks in de praktijk gaat werken. Want regels opschrijven is één ding. Voorkomen dat een handige twaalfjarige binnen tien minuten een creatieve omweg heeft gevonden, is weer een heel ander verhaal.

Veelgestelde vragen over de EU KIDS Act

Nee. De Europese Commissie heeft de KIDS Act op 17 september 2026 voorgesteld. Het voorstel moet nog worden behandeld door het Europees Parlement en de Raad. De nieuwe leeftijdsregels gelden dus nog niet.

Mag een kind van 13 straks TikTok of Instagram gebruiken?

Volgens het huidige voorstel mogen kinderen van 13 en 14 social media gebruiken via een beperkt mini account dat door een ouder of verzorger wordt beheerd. Daarbij geldt onder andere een tijdslimiet van één uur per dag.

Vanaf welke leeftijd mag een kind zelfstandig een socialmedia account hebben?

De Europese Commissie stelt een minimumleeftijd van 15 jaar voor om zelfstandig een account te openen op de betreffende socialmediaplatforms en videodiensten.

Geldt de KIDS Act alleen voor TikTok en Instagram?

Nee. Het voorstel is breder en heeft ook betrekking op andere online diensten die door minderjarigen worden gebruikt, waaronder videoplatforms, online games en bepaalde AI systemen en chatbots.

Dat is niet het uitgangspunt van de Europese plannen voor leeftijdscontrole. Leeftijd moet kunnen worden gecontroleerd met zo min mogelijk persoonsgegevens. Een platform hoeft daarmee niet automatisch de volledige identiteit van een kind te kennen.

Wanneer gaat de EU KIDS Act gelden?

Er is op dit moment nog geen definitieve ingangsdatum. Eerst moet het voorstel door het Europese wetgevingsproces. Daarbij kan de inhoud bovendien nog veranderen.